راهنمای تفسیر نتایج آزمایش خون(۱)



اسید اوریک:

اسیداوریک، محصول نهایی متابولیسم پورین ها در بدن است. پورین ها

 موادی هستند که به طور عمده در محصولات گوشتی وجود دارند. میزان

بالای این ماده در رژیم پُر پروتئین، نقرس و عفونت مشاهده می شود و سطح پایین آن

نشان دهنده ی رژیم کم پروتئین و کم مولیبدنیوم(عنصر یافت شده در ترکیبات حیوانی)

است. میزان نرمال آن در زنان بین 2 تا 7 میلی گرم در دسی لیتر و در مردان بین2 تا 5/

8 میلی گرم در دسی لیتر است، البته در بسیاری از آزمایشات به جای بیان اسیداوریک،

از blood urea که یا B.U.N یا B.U نشان داده می شود، استفاده می کنند. در این صورت

 مقادیر نرمال متفاوت خواهند بود و باید حدود 10 تا 50 میلی گرم در دسی لیتر باشد.


کراتی نین(Creatinine):


این ماده نیز محصول شکست پروتئین است و سطح آن، انعکاسی از توده

 ماهیچه ای بدن می باشد. سطوح پایین کراتی نین در اثر دریافت ناکافی

 پروتئین، بیماری کبدی و حاملگی مشاهده می شود. افزایش میزان آن

 نیز در مشکلات کلیوی روی می دهد میزان نرمال کراتی نین در حدود 7/

0 تا 4/1 است.


آلبومین :(Alb)

آلبومین عمده ترین پروتئین خون است که در کبد ساخته می شود و در

واقع مثل آنتی اکسیدان ها عمل می کند و بافت ها و سلول ها را از

آسیب رادیکال های آزاد محافظت می نماید. آلبومین به محصولات دفعی،

 سموم و داروهای مُضر که ممکن است به بدن آسیب بزنند متصل و

 موجب دفع آن ها می شود. همچنین بافر عمده بدن است و تعادل

اسمزی را حفظ می کند. علاوه بر آن، آلبومین باعث انتفال بسیاری از

ویتامین ها، مواد معدنی و هورمون ها در خون می شود. هر چقدر میزان

 آن بیشتر باشد، بهتر است. بیشترین مقدار مورد انتظار آلبومین حدود 5/

5 می باشد.


ترانس آمینازها(SGOT، SGPT):

این آنزیم ها که به ترتیب آسپارتات ترانسفراز (AST) و آلانین ترانسفراز (

ALT) نیز خوانده می شوند، در ابتدا در کبد شناسایی شدند و به همین

 دلیل به آنزیم های کبدی معروف هستند. بعضی از داروها، بیماری های

 کبدی، هپاتیت و بیماری های مجاری صفراوی منجر به افزایش این آنزیم

ها در خون می شوند، البته مقادیر کم آن ها ممکن است به دلیل کمبود

 ویتامین B6 باشد. میزان مناسب آن ها در محدوده وسیع 5 تا 40 قرار

 دارد.



آهن(IRON):


بدن برای ساخت هموگلوبین و انتقال اکسیژن به ماهیچه ها(میوگلوبین)

 نیاز به عنصر آهن دارد. اگر آهن بدن پایین باشد، تمام سلول های بدن به

خصوص سلول های ماهیچه ای در بزرگسالان و سلول های عصبی در

کودکان نمی توانند عملکرد مناسب خود را انجام دهند. میزان مناسب

 آهن در محدوده 40 تا 155 قرار دارد و اگر در آزمایش فردی مقدار آن کمتر

از محدوده نرمال بود، در آزمایش بعدی نیاز به تست فریتین(برای تشخیص

کم خونی دقیق تر است) می باشد.

پروتئین کل :(total pro)

پروتئین کل که میزان کل پروتئین را در خون نشان می دهد، مقادیر کم یا

زیاد آن نشان از بیماری خاصی ندارد، اما بیانگر این می باشد که برای

یافتن علت آن به آزمایشات تکمیلی دقیق تری نیاز است.


لازم به ذکر می باشد که در بررسی هماتولوژی خون، مقادیر هموگلوبین

و هماتوکریت، بیشترین ارتباط را با تغذیه دارند. در واقع هموگلوبین مهم

ترین ناقل اکسیژن در بدن است و از دو قسمت گلوبین(بخش پروتئینی) و

هِم(بخش حاوی آهن) تشکیل شده است. مقادیر نرمال آن مابین 12 تا

16 می باشد که البته کاهش مقدار آن نشان دهنده کم خونی و یا رژیم

فقیر و سوءتغذیه است. هماتوکریت هم نشان دهنده درصد گلبول های

قرمز خون در کل حجم خون می باشد. میزان مناسب آن بین 36 تا 47

درصد بوده و کاهش آن شاخص مهمی در ارزیابی کم خونی است.

MCV هم که در بررسی هماتولوژی اندازه گیری می شود، نشان دهنده

ی سایز و حجم گلبول های قرمز است که در تشخیص نوع کم خونی

مهم می باشد. معمولاً در کم خونی فقر آهن قطر گلبول قرمز کم می

شود و در کم خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 و یا فولات، قطر گلبول

قرمز بیشتر از میزان طبیعی است.
 

                                         مقاله بهناز عباسی مقدم - دنیای تغذیه