X
تبلیغات
تغذیه وسلامتی

تغذیه وسلامتی
 
قالب وبلاگ
 

گز ها و انگبین ها

گز ها ماده ی شیرینی هستند که در اثر نیش حشرات خاصی و یا در اثر شکافی که به

 برگها وارد می شود از گیاه به بیرون تراوش می کند .و دارای انواع مختلفی است .این

 این دسته از مواد جزء  سه گروه منها می باشند . معرئفترین انها سه نوع است به نام

گز علفی و گز انگبین و گز خوانسار که به سبب شباهت آنها از نظرخواص در بازار دارویی

اغلب به جای یکدیگر نام برده می شوند . نکته ظریف تکوینی در پیدایش انگبین های گیاهی

و تفاوت آنها با انگبین حیوانی اسن است که :

الف : خداوند متعال : انگبین های گیاهی از فعالیت یک حشره کوچک بر روی شیره پروده گیاهانی

مانند گز یه وجود آورده و از نظر فیزیولوژیک دارا یطبع سرد هستند و برای گرم مزاجان مفید است .

ب: انگبین های حیوانی ( عسل) حاصل فعالیت و تلاش شبانه روزی زنبور عسل از شهد گل ها و

ثمرات گونا گون است که از نظر خواص بیولژیکی دارای طبع گرم است و برای سرد مزاجان وافرادی

با مزاج بلغمی مفید و موثر است . البته به شرط رعایت اعتدال در مصرف برای گرم مزاجان نیر

مفید است. بعلاوه تنوع در عرصه انواع عسل و محصولات آن بسیار گسترده و فراوان تر است .

به همین دلیل به خاطر شباهت انگبین های گیاهی انواع درختان گز و گون که به گونه ای مشابه

عسل هستند در این زمینه مطالبی عضه می گردد.

 

۱- گز علفی

 ماده شیرینی است مرکب است قندها مختلفی که به فارسی (( گز علفی)) و (( گزگزو))

نامیده می شود. گز علفی در اثر نیش زدن حشره ای به برگ و ساقه های جوان  درختی از

بلوط ها به دست می آید.این درخت به فارسی بلوط و درخت گز علفی گفته می شود .

دو گونه از این درخت در ایرا ن می روید . پس از وارد شدن نیش حشره ، شیره درخت که همان

گز علفی است به صورت مایع از برگ یا ساقه خارج شده و  در مجاورت هوا سفت و منعقد

می شود . این کار معمولا در تابستان و ماههای گرم سال اتفاق می افتد و سحر گاه روز بعد

روستائیان با تکان دادن شاخه های درخت و چیدن برگ ها ، گز علفی را از آنها جدا می کنند .

به همین علت این گز همواره با برگ و سر شاخه های خرد شده مخلوط است و به رنگ سبز

علفی در بازار موجود است . گز علفی هرچه کمتر با برگ و ساقه های گیاه مخلوط با شد ،

مرغوب تر است . رنگ طبیعی گز علفی سفید ، صاف ، شفاف و دارای طعم شیرین است .

گز انگبین

به فارسی این گز را گز انگبین یا خشک انگبین می نامند .این گز از انواع من هاست و در اثر نیش

حشره ای به نام کوکوس مانی پاروس به برگ و شاخه های درخت گز با نام علمی تاماریکس گالیکا

به دست می آید . کز انگبین بسیار شیرین است و در ترکیب آن حدود ۵۵ ٪ ساکاروز و مقدار قابل

توجهی از سایر قند ها نظیر لولوز ( حدود ۲۰٪ ) و دکستروز ( حدود ۲۰٪ ) وجود دارد .

رنگ آن سفید مایل به زرد است .وجود حشره نام برده شده برای ترشح گز انگبین از درخت یاد شده

ضروری است . به طوری که این درخت در منطقه  ی اصفهان ، چهار محال و خوانسار می روید چون

حشره مزبور در این مناطق بسیار فراوان است ..هرچند این نقاط که نام برده شد  مناطق اصلی

تولید گز انگبین در ایران به شمار می روند اما تحقیقات نشان داده که در سایر مناطق کشور نیز

از این درخت  می روید ولی چون حشره مزبور در آن نواحی وجود ندارد گز انگبین از آن مناطق به

دست نمی آید .

این سوال مطرح می شود که در مورد این گونه گز ها که نیش حشره در تولید آن دخالت دارد

آیااین مواد در اثر نیش حشره از گیاه ترشح می شود و یا فضولات حشره است که پس از

نیش زدن  و خوردن شیره گیاهی به صورت گز دفع می شود . در این مورد نظرات مختلفی

وجود دارد که پرداختن به آن مباحث با عث اطاله کلام است . اما تحقیقاتی در این زمینه

انجام شده که شرح مختصری آز آن تحقیقات بیان خواهد شد .

 

داستان شگفت آور و اسرار آمیز پیدایش گز انگبین

انگبین شهدی است که حشرات پس از مکیدن نیکنوش از شیره ی پروده گیاهان آن را 

می سازند . اسرار ساخت انگبین ها هنوز در پرده ابهام است . همین قدر می دانیم که

 این حشرات پس از مکیدن شیره ی پرورده گیاهان آن را به کیسه ای در بدن خود دارند

می برند و در ان جا تبدیل به شربتی شیرین می کنند که این شربت پس از خارج شدن

 از بدن آن ها  منعقد شده و به صورت انگبین در می آید .  

ساخته شدن موادقندی بوسیله این موجودات خلاف اصول شناخته شده زیست شناسی است .

زیرا ساختن مواد قندی در طبیعت بر عهده گیاهان است که کلروفیل یا سبزینه دارند و در اثر تابش

نور آفتاب گاز کربنیک هوا را گرفته و تبدیل به هیدرات کربن یا همان قند می کنند . ساخت مواد

قندی بوسیله حشرات مغایر اصول طبیعت بوده و چگونگی ان معلوم نیست . گیاه گز انگبین که به

آن گون گز می گویند در بیشتر نقاط ایران  و چند کشور دیگر می روید ولی چون در آن نواحی

پشه ی گز وجود ندارد تنها در خوانسار تولید گز انگبین می کند .

پشه ی گز ها  ، زنبور های کوچکی هستند که در برگ ها و ساقه گیاه (( گون گز)) خانه

می سازند و از شیره ی پرورده این گیاه تغذیه می کنند و از نیکنوش آن که شفای مردم در

آن است شهدی می سازند تا آیتی برای اندیشمندان باشد . کندوی این زنبور های کوچک

در واقع ساقه و برگهای این گیاه است . این پشه حشره ی کوچکی است از دسته نازک

بالان که به طریق اسرار آمیز به زندگی خود ادامه می دهد .

در اوایل پاییز میلیون ها پشه ی گز در فضای خوانسار ظاهر می شوند و پس از ساختن گز انگبین از

بین می روند . این پشه ها از ساقه و برگ های گون گز تغذیه می کنند و در این موقع سنگین شده

 به سوی پایین آمده و در روی ساقه گون گز نشسته و تخم خود را که حدود ۷۵ عدد است در ساقه

فرو برده و مخفی می سازند و خودشان از بین می روند . اگر زمستان سخت و پر برف باشد تخم

آنها بیشتر دوام آورده و بهتر می ماند و سال آینده محصول بیشتری از گز انگبین عمل می آید .

 در بهار که درختان بیدار می شوند و برگ نو می آورند تخم پشه ها به وسیله شیره گیاهی بالا رفنه

و به صورت لکه های سفیدی  ریزی روی برگ ها نمایا ن می شوند . کم کم برگ گون پیچییده

می شود و و کندوی  مناسبی برای حشرات می شوند به تدریج لکه ها سیاه شده و حشرات نمایان

می شوند و گز انگبین می سازند . این گز به صورت اولین فر آورده از دم برگ سرازیر می شود به این

محصول گرده می گویند . کم کم رشد پشه ها زیاد شده و برگ گنجایش آنها را از دست می دهد ،

 به همین دلیل پشه ها از کندوی برگی خود به سوی ساقه پیش می روند و در  هوا پرواز می کنند .

 این پشه ها دارای دوشاخک و چهار بال و و شش پا هستند و شکم آنها بند بند است .در هر بند

مقداری انگبین ذخیر شده که مقداری از آن را در برگ و بقیه را در چند نوبت در ساقه به صورت کمان

می نشانند .چون این کمان ها شبیه ستاره است به این محصول ستاره می گویند .شکرک آنها

بلورین و شیرین است .

گز انگبین دارای چندین نوع قند و الکل است و مقداری صمغو لعاب و موادمعدنی و عوامل زنده

در بر دارد . برای استخراج آن بایدپرده ای از پوست بز زیر درخت  گون گز پهن کرده ویک غربال 

 روی آن بگذارند و بعد با چو ب دستی به برگ وساقه ها بزنند تا تمام محصول آنها از غربال  

  گذشته و روی پرده فرو ریزد.

 

 

[ پنجشنبه 1389/08/27 ] [ 15:44 ] [ شهین بانو ] [ ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

این وبلاگ در واقع دفترچه یادداشت من است .امیدوارم مطالب مورد علاقه من در
زمینه تغذیه و سلامتی به درد شما خواننده گرامی هم بخورد.
.

لینک دوستان
چت باکس


امکانات وب
فروش بک لینک طراحی سایت